Jubilerend Nationaal Park De Biesbosch staat onder druk
“Het gebied wordt van oudsher gebruikt door honderden soorten”, vertelt boswachter Harm Blom, die sinds 2020 werkt in het natuurgebied. De Biesbosch ontstond tijdens de Sint Elisabethsvloed in 1421, de status Nationaal Park kreeg het pas in 1994. Inmiddels weten niet alleen de zeearend en de bever het natuurgebied te vinden, ook bezoekers komen graag in De Biesbosch.
“Er zijn miljoenen dieren en planten, maar ook anderhalf miljoen bezoekers per jaar."
“De Biesbosch is iets zeldzaams”, vervolgt Harm. Hij kijkt elk seizoen weer anders naar het natuurgebied. “Je kan ervan genieten en er tot rust komen, maar bovenal is het onwijs belangrijk voor het stukje deltanatuur tussen zout en zoet water. Het hele rivierensysteem komt hier samen. De natuur moet de ruimte krijgen en De Biesbosch bewijst dat dat kan.”
Toch moet de balans tussen natuur en recreatie gewaarborgd blijven, om het Nationaal Park te behouden en te versterken voor toekomstige generaties. Dat schrijven de Biesbosch-gemeenten Altena, Drimmelen en Dordrecht in een gezamenlijke visie. “De Biesbosch van nu wordt niet alleen gebruikt door miljoenen dieren en planten, maar ook door ruim anderhalf miljoen unieke bezoekers per jaar”, vertelt de boswachter.
Samen met Staatsbosbeheer wordt daarom in kaart gebracht welke recreatievormen op welk moment kunnen plaatsvinden in een bepaald gebied. Een broedende zeearend, maar ook hoogwater of strenge vorst, kunnen redenen zijn waarom bepaalde gebieden in de Biesbosch tijdelijk worden afgesloten. Zo mag er bijvoorbeeld tijdens de winterrust niet gevaren worden in de Sliedrechtse Biesbosch. Dat wordt gedaan ‘om de veiligheid en rust voor dieren te waarborgen’, meldt Staatsbosbeheer.
De recreatieve druk in het hart van De Biesbosch is in 1999 al verminderd, door de aanleg van de Aakvlaai. Dit watersportgebied ligt aan de zuidoostkant van de Biesbosch, vlak bij Hank. Door natuurontwikkeling, in onder andere de voormalige Jantjespolder en polder Jongeneele-Ruigt, is ook nieuw vaarwater ontstaan.
‘Verdere verslechtering van natuur’
“De balans tussen natuurbescherming en natuurbeleving is wezenlijk in De Biesbosch. Dat vraagt om een stukje sturing, balancering en bescherming", aldus Harm. Maar het natuur- en klimaatbeleid wordt afgezwakt, blijkt uit plannen van het nieuwe kabinet. Zo zal het nieuwe kabinet geen noodzakelijke investeringen in natuurherstel doen. “Daarmee kiest dit kabinet voor verdere verslechtering van de natuur. Dat is ronduit schokkend”, aldus Pim van der Feltz, directeur van Natuurmonumenten, in een reactie op de kabinetsplannen.
“Je weet met de grillen van bestuurders natuurlijk niet helemaal welke kant het opgaat”, reageert Harm. “Het belangrijkste is dat water meer ruimte krijgt. Die dynamiek is voor De Biesbosch het belangrijkste.” Hij ziet dat als de grootste ontwikkeling die De Biesbosch de afgelopen dertig jaar heeft meegemaakt. “Het Rijk heeft op grote schaal landbouwgebied teruggegeven aan het water. Daardoor staat de hele Biesbosch weer in verbinding met de rivieren Maas en Rijn, via de Amer en de Merwede, en daarmee stroomt dit gebied het hele jaar. Goed voor onze waterveiligheid én heel erg goed voor de natuur.”
Woningbouw, infrastructuur en de hoogspanningslijnen van TenneT zijn de grootste zorgen die Nationaal Park De Biesbosch de komende jaren staan te wachten rond natuurbeleving en -bescherming, vertelt Harm. “Hoe houden we die balans en hoe zorgen we er samen voor dat we af en toe naar De Biesbosch kijken en denken: dat moeten we zo laten.”